Beroepsaansprakelijkheids zzp (188)

Definitie: wat betekent beroepsaansprakelijkheid voor een zzp’er?

Beroepsaansprakelijkheid betekent dat u als zelfstandig ondernemer aansprakelijk kunt worden gehouden voor schade die voortkomt uit een fout of tekortkoming bij de uitvoering van uw professionele werkzaamheden. Het gaat daarbij niet om “algemene pech”, maar om een verwijtbare tekortkoming die verband houdt met uw dienst of advies.

In de praktijk wordt dit onderwerp vaak gekoppeld aan een zzp-werkwijze waarin u bijvoorbeeld levert volgens opdracht, afspraken of professionele maatstaven. Als u die maatstaven niet haalt en daardoor schade ontstaat, kan er sprake zijn van beroepsaansprakelijkheid.

Eenvoudig model: wanneer ontstaat er een aansprakelijkheidsvraag?

U kunt beroepsaansprakelijkheid begrijpen als een samenhang van drie onderdelen.

Er is een fout of tekortkoming Bijvoorbeeld: een verkeerde aanpak, een onzorgvuldige verwerking, of een gemiste verplichting binnen uw opdracht. Ook kan een fout zitten in de kwaliteit van uw advies of de manier waarop u werkzaamheden uitvoert.
Die fout is aan u toe te rekenen binnen uw beroepsrol Niet elke fout leidt automatisch tot aansprakelijkheid. De vraag is of het gaat om een tekortkoming die past bij de uitoefening van het beroep of die redelijkerwijs aan de ondernemer kan worden verbonden.
Er is aantoonbare schade Schade moet concreet worden gemaakt. Denk aan vermogensschade zoals kosten die zijn gemaakt om het probleem te herstellen, of schade die is ontstaan doordat een beoogd resultaat niet werd gehaald.

Als één van deze onderdelen ontbreekt of niet voldoende aannemelijk wordt, wordt de aansprakelijkheidsvraag ingewikkelder of kan die anders uitpakken.

Onderdelen van de afbakening: wat hoort er wel en niet bij?

Beroepsaansprakelijkheid wordt vaak verward met andere vormen van aansprakelijkheid. Het belangrijkste verschil zit in het verband met uw beroepsmatige dienstverlening.

Wel relevant zijn situaties waarin:

de fout direct samenhangt met de uitvoering van de opdracht (zoals ontwerp-, uitvoerings- of adviesactiviteiten);
er een professioneel verwachtingspatroon is dat u had moeten volgen;
de schade ontstaat doordat het werk niet voldoet aan wat redelijkerwijs van u mocht worden verwacht.

Minder direct relevant (of in elk geval niet automatisch passend) zijn situaties waarin:

de schade vooral voortkomt uit een algemene bedrijfsstoring die niet aan uw professionele handelingen is te koppelen;
het gaat om schade die niet redelijkerwijs in verband staat met uw specifieke dienstverlening;
de schade een ander oorzaakcomplex heeft dan uw handelen.

Daarnaast kan de afbakening worden beïnvloed door wat er vooraf is afgesproken. Denk aan de reikwijdte van de opdracht, de omschrijving van het resultaat en de grenzen van wat u wel of niet zou doen. Hoe specifieker de opdracht is, hoe beter u kunt toetsen of een claim past bij uw rol.

Uitzonderingen en variaties: waarom uitkomsten kunnen verschillen

De uitkomst bij beroepsaansprakelijkheid verschilt vaak per situatie. Dat komt doordat feiten en verwachtingen per opdracht uiteenlopen.

Factoren die kunnen meespelen:

hoe de opdracht was omschreven (resultaatverplichting versus inspanning);
welke professionele standaard in uw branche of vakgebied redelijk is;
of u tijdig heeft gesignaleerd dat er een risico bestond voor het beoogde resultaat;
of de schade het gevolg is van uw tekortkoming of van omstandigheden van buitenaf.

Ook kan er discussie ontstaan over causaliteit: leidt uw fout echt tot de schade zoals wordt gesteld, of is er een andere (mede-)oorzaak?

Controlepunten voor uzelf: zo plaatst u het goed

Om te bepalen of een aansprakelijkheidsvraag “beroepsmatig” is, kunt u uzelf deze vragen stellen:

Waar zit de vermeende fout precies in uw uitvoering van de opdracht?
Was dat binnen uw professionele taak en verantwoordelijkheidsdomein?
Welke schade wordt genoemd, en is die schade aantoonbaar en rechtstreeks te koppelen?
Past de discussie bij de omschrijving van het werk (zoals scope en afgesproken resultaat)?

Als u deze punten helder krijgt, ziet u sneller of de claim logisch aansluit op beroepsaansprakelijkheid of dat er juist sprake is van een andere categorie aansprakelijkheid.

Wilt u dit verder plaatsen binnen aansprakelijkheidsbegrippen? U kunt ook lezen over beroepsgroep en over beroepsaansprakelijkheid in bredere zin:

beroepsgroep: /beroepen-en-branches/zakelijke-dienstverlening/beroepsgroep/
beroepsaansprakelijkheid (algemeen): /beroepsaansprakelijkheid-avb-alles-wat-je-moet-weten/