Kosten van verweer: uitsluitingen

Wat bedoelen we met kosten van verweer

Kosten van verweer zijn de (proces)kosten die samenhangen met het verdedigen tegen een aanspraak of vordering, zoals kosten om een procedure te voeren of zich juridisch te laten bijstaan. In de praktijk gaat het vaak om kosten die pas oplopen zodra er een formele claim of procedure ontstaat. Of die kosten worden vergoed, hangt niet alleen af van de vraag of er “sprake is van een claim”, maar vooral van de polis: dekking, voorwaarden en eventuele uitsluitingen bepalen het uiteindelijke resultaat.

Bij verweer draait het dus om twee lagen: 1) valt het onder de dekking zoals gedefinieerd in de polis, en 2) zijn er uitsluitingen die juist het type zaak, oorzaak of proceshandeling uitsluiten. Uitsluitingen kunnen bijvoorbeeld zien op de aard van het verwijt, de relatie tussen partijen, de omstandigheden waaronder de aansprakelijkheid ontstaat, of op hoe de kosten zijn gemaakt.

Hoe werken uitsluitingen door op vergoedingen

Uitsluitingen werken meestal als “klem”: zelfs als het geschil op zichzelf onder de algemene dekking zou kunnen vallen, kan een uitsluiting maken dat (een deel van) de kosten van verweer niet worden vergoed. De logica is doorgaans: eerst wordt gekeken naar dekking op hoofdlijnen (zoals het soort risico en de periode), daarna wordt gecontroleerd of er een uitsluitingsgrond van toepassing is.

Belangrijke variabele factoren bij uitsluitingen zijn:

Waar de uitsluiting op ziet: op de oorzaak van de aanspraak, het soort handelen/gebrek, of op het procedurele moment.
Wat precies wordt bedoeld met “kosten van verweer”: sommige polissen beperken de vergoedingen tot bepaalde kostenposten of tot kosten die door/namens de verzekeraar worden geregeld.
Of er sprake is van toestemming of regie: wanneer kosten worden gemaakt zonder afstemming kan dat gevolgen hebben voor vergoeding, ook als de zaak inhoudelijk verdedigbaar is.

Veelvoorkomende vormen van uitsluitingen (en waar u op let)

Omdat polisvoorwaarden per aanbieder kunnen verschillen, is het verstandig om niet te gokken. Wel zijn er patronen die in polisvoorwaarden geregeld terugkomen. Hieronder staan controlepunten die u kunt gebruiken bij het lezen van uw eigen polis.

Uitsluitingen die betrekking hebben op de grondslag van het verwijt Sommige uitsluitingen koppelen vergoeding aan specifieke oorzaken of situaties. Als de aanspraak voortkomt uit een gebeurtenis of omstandigheid die buiten de polis valt, kan dat ook doorwerken naar proces- en verweer kosten.
Uitsluitingen die zien op het type geschil of procedure Een polis kan voorwaarden stellen aan het soort claim dat verzekerd is. Een vordering kan bijvoorbeeld anders worden beoordeeld wanneer deze niet (of niet meer) past binnen de definities van een verzekerde aanspraak.
Uitsluitingen over kosten die al gemaakt zijn of zonder afstemming Zelf kosten maken kan in bepaalde polissen tot gevolg hebben dat vergoeding wordt beperkt of achteraf wordt betwist. Dit hangt af van regels over wie de verdediging voert en hoe het proces wordt gecoördineerd.
Uitsluitingen in samenhang met de dekking van aansprakelijkheid Soms staat er expliciet dat verweer kosten alleen (of met voorrang) worden vergoed wanneer er dekking is voor de onderliggende aansprakelijkheid. Ontbreekt die aansprakelijkheidsgrond, dan volgen uitsluitingen vaak ook op verweer.

Controlelijst voor het beoordelen van uitsluitingen

U kunt deze stappen gebruiken om voor uw situatie te bepalen welke uitsluitingen relevant zijn, zonder aannames.

Lees de exacte polisdefinities Zoek in uw polis naar definities van termen als “aanspraak”, “verzekerde gebeurtenis” en “kosten van verweer”. Een verschil in definitie kan verklaren waarom iets wel/niet vergoed wordt.
Zoek in de polis de uitsluitingsartikelen die het meest aansluiten Koppel de oorzaak van de claim aan het uitsluitingsartikel. Werk niet vanuit de uitkomst (“ik hoop dat het gedekt is”), maar vanuit de tekst: ziet de uitsluiting op precies dit type situatie?
Bepaal welke kostenposten onder “verweer” vallen in uw polis Als de polis een beperking bevat (bijvoorbeeld tot kosten die onder regie of op bepaalde wijze worden gemaakt), beoordeel dan of uw kosten daar feitelijk onder vallen.
Check de procedurele kant: moment en afstemming Inventariseer wanneer de kosten zijn ontstaan en welke stappen zijn gezet. In veel polisvoorwaarden is het verschil tussen “afwachten en afstemmen” versus “zelf direct procederen” relevant voor de beoordeling van vergoeding.
Leg vast wat u kunt onderbouwen Noteer feiten over oorzaak, datum van ontstaan, communicatie over de claim en de gemaakte kosten. Hoe beter u de feiten kunt matchen met polisbegrippen, hoe duidelijker de impact van uitsluitingen kan worden.

Als u wilt, kunt u voor nadere context ook kijken naar informatie over beroepsfouten en hoe dekking en voorwaarden samenhangen via: /dekking-en-polisvoorwaarden/dekking/beroepsfouten/.